Foto: Lex de Meester

Kippenvel Radio

Recensie: Ruud Heijjer

Sushine Cleaners – Sad songs for us to bear

SCR 01/2020

www.sunshinecleaners.nl

indringend gefluister.

Het tweede album van de Zeeuwse Sunshine Cleaners is muzikaal en thematisch een stijlvaste opvolger van ‘Silent voices, songs inspired by Bonhoeffer’s prison poems’. Daarop speelden en zongen Jacqueline Heijmans, Geert de Heer en Sjef Hermans composities van de laatste waarin de Duitse theoloog centraal stond die zich al vroeg verzette tegen Hitler en dat uiteindelijk in april 1945 nog met de dood moest bekopen.

In de vijftien (!) songs is Bonhoeffer opnieuw een keer de hoofdpersoon, maar behalve over hem zingen Heijmans en De Heer ook over anderen van wie het leven onlosmakelijk verbonden is met de Tweede Wereldoorlog: schrijfster Etty Hillesum, kunstenares Charlotte Salomon, de Poolse verzetsman Witold Pilecki en de joodse vioolbouwers Amnon en Avshalon Weinstein.

Daarnaast schreef Hermans songs over onder anderen klimaatactiviste Greta Thunberg en de legendarische bluesman Blind Willie Johnson. In de titelsong bezingen Hermans en Heijmans bovendien de gedoemde singer-songwriter Blaze Foley, van wie de drie ook ’Our little town’ coveren.

Net als op hun debuut putten de drie voor hun muzikale inspiratie uit folk en blues, zowel in de zang als in de melodieën en sound: De Heer soleert op mandoline en dobro evocatief om Hermans’ dragende gitaar heen, terwijl mondharmonicaspeler Gait Klein Kromhof en violist Wissem Ziadi net als op de voorganger in een aantal songs opnieuw muzikale accenten toevoegen aan het open, akoestische geluid.

Zo roepen Heijmans, Hermans en De Heer een eigen wereld op waarin ze hun hoofdpersonen met empathie bezingen en tot leven wekken.

***1/2


Sad songs for us to bear | Muziek


Martin Snaterse, januari 23, 2021


Een nieuw album van het Zeeuwse trio Sunshine Cleaners. 'Die kan je ongehoord aanschaffen', dacht ik bij mezelf. Ik was namelijk verrast door en gecharmeerd van hun eerste album: Silent Voices. Teksten van Dietrich Bonhoeffer op ongeveinsde Americana. Gedurfd en geslaagd.

Eenzelfde sfeer met klein gehouden muziek ademt dit tweede album van Jacqueline Heijmans, Sjef Hermans en Geert de Heer. Geen percussie, bas of toetsen. Alleen zang en snaar (gitaar, mandoline en dobro). Op enkele nummers hoor je een klagende harmonica en zorgt het prachtige vioolspel van Wisem Ziadi voor diepte. Schmierend zoals in klezmer. Zoals op het lied The Violins of Hope. Het raakt me tot in mijn botten.

Stond in Silent Voices één persoon centraal (de theoloog en verzetsstrijder tegen het nazisme Dietrich Bonhoeffer), op Sad Songs worden verschillende mensen geportretteerd. Bekende en nog onbekende namen komen tot leven. Bekende namen: Charlotte Salomon, Etty Hillesum en Gretha Thunberg. En opnieuw Bonhoeffer.

Daarnaast worden in verhalende stijl onbekende namen aan de vergetelheid onttrokken. In liedjes die je laten luisteren naar de kleine dingen in het leven die er toe doen. Zoals in Breaking the Silence. Een appel tegen pesten. Onderkoeld bezongen, maar niet minder indringend.

Deze liedjes zijn als stolpersteinen. Ze vertellen het verhaal van mensen die onze buren, klasgenoten hadden kunnen zijn. Je schaamt je dat ze verdwenen in de anonimiteit van de geschiedenis. En als ze nog leven: waarom luister ik niet of te weinig naar hen?

Enkele nummers roepen de sfeer op van één van Bob Dylans beste liedjes, Ballad Of Hollis Brown. Een monotoon verslag naar aanleiding van een krantenbericht over een dramatische schietpartij zeurt aan je kop: waarom heb je dit niet gezien? Met haast journalistieke bewoordingen wordt een drama beschreven.

Die ervaring doe ik ook nu op. Het kleine, particuliere spreekt een universele taal. 'In six words on the postcards you threw out of that train / I hear six million voices sing a perpetual refrain'. (We have Left the Camp Singing | for Etty Hillesum).

De tragiek schuilt in en achter de woorden. 'No one knew why Jimmy Blue / lived inside his head'. Ik luister en merkt dat ik mijn adem inhoud: dat ik aan dit leed, deze pijn voorbij geleefd heb... (Breaking the Silence).

Zo vormen de liedjes een spiegel waarin ik kijk naar mijn wegkijken. Zou ik als tiener de moed van Greta Thunberg hebben? Ik had het niet toen ik zo oud was als zij. En nu?

Eenvoudige liedjes zijn het. 'Over gewone mensen die onder ongewone omstandigheden tot bijzondere dingen in staat zijn' lees ik in de bijsluiter. In het kleine wordt het grootse zichtbaar. 'Wie één leven redt, redt de hele wereld'. Wie één leven bezingt, bezingt de hele wereld.

Ondanks serieuze thema's is Sad Songs geen zwaarmoedig album. Het nodigt uit tot luisteren en bezinning, maar ook tot dankbaarheid zoals in I had a Real Good Mother and Father. Het bluesy Our little town is één en al weemoed. En juist dat is troostend.

'Shut Down The Doors Of Woe’ sluit het album af. Het sluit naadloos aan bij de actualiteit. Bij de inauguratie van de nieuwe president van de VS waarmee hopelijk een eind komt aan schelden en schreeuwen en het tegen elkaar uit spelen van bevolkingsgroepen. Het lied verwijst naar een liedtekst van Paul Gerhardt (17e eeuw) “Nun lasst uns gehen und treten”. Dietrich Bonhoeffer citeerde het in een brief aan zijn vriend en biograaf Eberhard Bethge. 'A new daybreak - the end of night / darkness changing into light / I want to hear those freedom chimes.'

Ook actuele gebeurtenissen en personen worden bezongen. In ‘The End Of Time’ gaat het over een gezin in Drenthe dat jarenlang verborgen leeft in een zelf gecreëerde waanwereld. De Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg krijgt stem in 'Little Girl’. ‘One way Ticket To The Blues‘ bezingt hoe je verder gaat na een relatiebreuk.

Tegelijk is Sad songs een muzikale reis naar voor mij onbekende zangers als Blind Willie Johnson (Ry Cooder gebruikte zijn muziek in Wim Wenders' Paris, Texas) en Washington Phillips.

Een inlegvel geeft boeiende en onmisbare achtergrondinformatie bij de teksten.

Sad Songs For Us To Bear is een rijk en veelzijdig album dat met minimale middelen verhalen vertelt van mensen. Lichte muziek bij soms zware thema's. Het is opnieuw gedurfd. En opnieuw geslaagd. En hoopvol.

Het album vind je niet op Spotify, dus zelf kopen is de enige optie. Daar zul je gene spijt van krijgen. Het zal je ook de kop niet kosten. De cd is voor €12,88 te bestellen via thebigchief37@gmail.com. Wil je een indruk krijgen: https://www.sunshinecleaners.nl/gallery


Sunshine Cleaners bestaat uit:

Jacqueline Heijmans, zang

Sjef Hermans, zang, gitaar en banjo

Geert de Heer, mandoline, gitaar en dobro


gastmuzikanten:

Gait Klein Kromhof, harmonica

Wissem Ziadi, viool.


Sunshine Cleaners: Sad Songs For Us To Bear- Recensie: Piet Van Die Donderdag 21 januari 2021


Sjef Hermans, zanger-gitarist van de Zeeuwse groep Sunshine Cleaners, heeft een fascinatie voor slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Dat werd al duidelijk bij de vorige cd van de groep, volledig gewijd aan Dietrich Bonhoeffer. Maar op de nieuwste cd wordt een eregalerij opgericht voor meerdere mensen.

‘Liedjes over gewone mensen die onder ongewone omstandigheden tot bijzondere dingen in staat zijn,’ zo vermeldt de bijgeleverde informatie. En daar is niets teveel mee gezegd. Het album opent met ‘41948’: het kampnummer van Esther Bejarano, die Auschwitz overleefde door te gaan spelen in het vrouwenorkest. ‘Ontroerend!’ noteerde ik na beluisteren in mijn aantekenboekje.

Dat woord zou meteen terugkomen bij het volgende nummer (‘Violins of Hope’) over twee mensen die violen restaureren die behoorden tot Joodse musici. Met name het derde couplet raakte me frontaal: They rocked babies to sleep / They wept for the dead / They played at our weddings / Cheered up who was sad. Het toont dat Hermans een sterk tekstschrijver is.

Dragende kracht van Sunshine Cleaners is Jacqueline Heijmans, die met haar fluwelen, heldere stem op ingetogen wijzer het eerbetoon op dit album voor haar rekening neemt. Ondersteund door mandoline en dobro van Geert de Heer en de gitaar en zang van Hermans weten ze gedrieën met weinig muzikale middelen een rijk album vol te spelen.

Mooie melodielijnen, omlijst door subtiel snarenspel en hier en daar aangevuld met een weemoedige viool of mondharmonica, zorgen ervoor dat je geen genoeg krijgt van de toch zware onderwerpen die aan de orde worden gesteld.

Zoals in de beste Americana-traditie zijn de nummers ook hier vooral verhalen die verteld worden. Niet alleen van slachtoffers van nazi-Duitsland trouwens. Ook Amerikaanse zangers als Blaze Foley, Blind Willie Johnson en Washington Phillips krijgen hun hommage.

Maar het zijn vooral de muzikale portretten van Charlotte Salomon, Witold Pilecki, Etty Hillesum, Dietrich Bonhoeffer (hij komt op dit album nog even terug) en de reeds genoemden die het predicaat ‘liefdevol’ verdienen. Met het al genoemde ‘ontroerend’ drukken de twee woorden mijn grote bewondering uit voor het resultaat.

(De cd is voor €12,88 te bestellen via thebigchief37@gmail.com)

(Helaas kan ik niet, zoals gewoon, een Spotify-lijst opnemen, omdat het album daarop niet te vinden is. Ook zijn er geen video’s op YouTube van de tracks van dit album, maar wel andere video’s van de groep. Neem eens een kijkje om een indruk te krijgen. )


Sunshine cleaners – Sad songs for us to bear

Schrijver: Marius Roeting Categorie: Recensies 10 februari 2021

Sad songs for us to bear

(SCR 01/2020 – the bigchief37@gmail.com)

Sjef Hermans (gitaar, zang), Geert de Heer (dobro, mandoline) en Jacqueline Heijmans (zang) brengen al langer liedjes over mensen aan de zelfkant van de maatschappij. Zo bewerkten ze bijvoorbeeld songs van Blaze Foley: Our little town is op deze cd een cover, en de titelsong een eerbetoon aan de kritische singer-songwriter uit Amerika.

Ik weet niet of deze Sad songs for us to bear de schijf is waarvan de opnamen doorkruist werden door de productie van het succesvolle Silent voices rond de gevangenisliederen van Dietrich Bonhoeffer. Zo ja, dan kan je in feite niet van een vervolg spreken. Zo nee, dan is het even moeilijk de voortreffelijke voorganger te evenaren.

‘Vijftien songs over gewone mensen die onder ongewone omstandigheden tot bijzondere dingen in staat zijn’ luidt de ondertitel en perfecte samenvatting van het gebodene. Nummers van Hermans zelf geïnspireerd door en over spraakmakers. Actueel, waaronder Greta Thunberg (little girl), de kinderen die geïsoleerd werden gehouden door hun vader op een Drentse boerderij (The end of time). Liedjes over de oorlog, bijvoorbeeld over de in zijn woonplaats geboren Etty Hillesum (We have left the camp singing), toch ook weer Bonhoeffer (Shut down the doors of Woe), Ammon en Avshalon Weinstein, die een stem gaven door violen te restaureren van Joodse musici die tijdens de Holocaust omkwamen, Charlotte over Chalotte Salomon en Witold Pilecki (You where there).

Namen die niet direct wat zullen zeggen, maar wel een stem – in dit geval een lied – verdienen. Ook enkele bewerkingen van/songs over ‘oude meesters’ (Blind Willie Johnson, eerder genoemde Foley en Washington Phillips, aangevuld door songs die minder te kaderen zijn). Aansprekende thema’s, maar het gaat ook om de muziek en uitvoering uiteindelijk. Dat laatste is zorgvuldig op basis van de tokkelende gitaar van Hermans en subtiel ingekleurd door de Heer. Instrumentaal dus bescheiden in positieve zin. Je moet dit soort liederen niet volstouwen met overdreven soli of volgekalkte achtergrondpartijen. Hoe het wel kan moet je maar eens beluisteren in het schitterende The violins of hope, met een gastrol voor violist Wissem Ziadi.

De zang is niet de sterkste kant, vind ik. De stem van Heijmans is warm, maar kan wat expressiever en Hermans is geen grote zanger, maar wel spreekt zijn vertolking. De omlijsting van de teksten gebeurt met de gekende Hermans melodietjes, gebaseerd op old time, blues, ragtime etc.

‘Dat is eenmaal wie ik ben’ sprak hij eens uit, al is op dit album al meer variatie te ontdekken. En ook dat is positief, want herkenbaarheid is een voordeel, maar ook een valkuil. Een kritiekpuntje geldt voor de opname. Die klinkt hard bij de instrumenten, wat hinderlijk wordt gecompenseerd door galm. Niet doen…


Sunshine Cleaners : Sad Songs for Us to Bear

RECENSIE THEO VOLK:

Op de valreep van het rampzalige jaar 2020 verscheen het wonderschone en beklijvende album Sad Songs for Us to Bear van het Middelburgse trio Sunshine Cleaners. De groepsnaam is ontleend aan de komische film Sunshine Cleaning met Emily Blunt in de hoofdrol. Het in 2017 gevormde Sunshine Cleaners bestaat uit Jacqueline Heijmans (zang), Sjef Hermans (gitaar en zang) en Geert de Heer (mandoline en dobro). Een drietal ervaren muzikanten. Sjef en Geert hebben samen een lang muzikaal verleden in Champagne Charlie, een groep die al meer dan dertig jaar bestaat. Twee jaar terug recenseerde ik nog hun uitstekende jubileum cd Sixpack.

Bijna alle liedjes voor Sad Songs for Us to Bear werden geschreven door Hermans. Sjef heeft een grote fascinatie voor de Tweede Wereldoorlog. Die belangstelling kwam al ruimschoots aan bod op hun indrukwekkende eerste album Silent Voices, grotendeels gewijd aan Dietrich Bonhoeffer.

Het nieuwe album opent met 41948. Dit nummer staat getatoeëerd op de arm van Esther Bejarano. Zij wist het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau te overleven, doordat ze accordeon speelde in het vrouwenorkest daar. Haar verdere leven stond én staat in het teken de herinneringen aan die verschrikkelijke periode in leven te houden, zodat er nooit een herhaling zal kunnen plaatshebben. Ze treedt, intussen 96, samen met haar zoon nog geregeld op en schreef een aantal autobiografische boeken.

Een van de hoogtepunten vormt het indringende The Violins of Hope, met een hoofdrol voor de viool van de Tunesische gastmuzikant Wissem Ziadi. Het is een muzikaal eerbetoon aan instrumentenbouwer Amnon Weinstein en zijn zoon Avshalon uit Israël. Zij restaureerden tot in detail violen die toebehoorden aan Joodse musici voor en tijdens de Holocaust. Deze “Violen van de Hoop” worden nu overal ter wereld als aanklacht tegen antisemitisme bespeeld tijdens speciale “Violins Of Hope” concerten. Toen het nummer klaar was stuurde Sjef het op naar Amnon Weinstein. Direct kreeg Sjef een mailtje van Weinstein terug, die zich vereerd en ontroerd voelde. Diezelfde avond nog hadden beiden ook nog telefonisch contact. Zo sterk verbindt dus muziek.

Ook tot mijn favorieten reken ik Sad Song for Us to Bear, een liedje over de betreurde, eigenzinnige en enigszins vergeten singer-songwriter Blaze Foley. Foley nam het op voor zijn kwetsbare buurman. Hij kreeg in de gaten dat diens zoon maandelijks op bezoek kwam om zich het pensioen van zijn vader toe te eigenen. Hij stond op tegen dit onrecht, maar moest zijn blijk van naastenliefde met de dood bekopen. Een belangrijke muzikale rol is hier weggelegd voor een Champagne Charlie collega, mondharmonica virtuoos Gait Klein Kromhof. Foley wordt ook nog op een respectvolle wijze geëerd met een prachtige cover van tranentrekker Our Little Town.

Ook waagt Sjef zich aan meer hedendaagse thema’s. Het prachtige Little Girl is een ode aan de Zweedse Greta Thunberg, die er, ondanks haar jonge leeftijd, in is geslaagd om het klimaat wereldwijd op de kaart te zetten. In 2019 zou ze de Klimaattop in Chili bezoeken. Ze was in New York toen die top naar Madrid werd verplaatst. Thunberg zeilde vervolgens de Atlantische oceaan over omdat ze weigerde het vliegtuig te nemen. Ze wil haar ecologische voetafdruk zo klein mogelijk houden.

Een van de fraaiste liedjes van het afgelopen jaar is voor mij We Have Left the Camp Singing. Een song die is geïnspireerd door de dagboeken van Etty Hillesum. Zij werd geboren in Sjef’s woonplaats Middelburg. De titel verwijst naar een citaat uit de tekst op een aan haar vriendin Christine van Nooten geadresseerde briefkaart. Etty Hillesum heeft die uit de rijdende trein op weg naar Auschwitz-Birkenau gegooid. Het was haar laatste levensteken.

Als liefhebber van schilderkunst was het levensverhaal van Charlotte Salamon mij bekend. De Amsterdamse Joodse cineast Frans Weisz maakte twee films over haar dramatische leven. Ook achter de overige van de vijftien liedjes gaat een interessant verhaal schuil. Het voert te ver om daar nog eens over uit te weiden. Sad Songs for Us to Bear is historisch gezien een rijk album. Maar daarnaast heeft het ook muzikaal zeer veel te bieden en zal het luisteraars lang weten te boeien. Het album is alleen op hun website te koop voor een buitengewoon schappelijke prijs.

Theo Volk

Releasedatum : 11 december 2020 Eigen beheer

Website : https://www.sunshinecleaners.nl/



RECENSIE: BLUESBREEKER

Tekst: Bert Lek

Sad Songs For Us To Bear – Sunshine Cleaners

Sunshine Cleaners Records-01



Een jaar geleden brachten de Sunshine Cleaners, bestaande uit zangeres Jaqueline Heijmans, Sjef Hermans, zang, gitaar en banjo en Geert de Heer, mandoline, gitaar en dobro hun eerste album: ‘Silent Voices' uit. Dat album was in zijn geheel gewijd aan Ditrich Bonhoeffer (1906-1945). Hij was een Duitse theoloog, die zich verzette tegen het naziregime, dat hij vlak voor het einde van de tweede wereldoorlog met de dood moest bekopen. Dit jaar was het Bonhoeffer jaar vanwege 75 jaar bevrijding.


Echter, in maart gooide Covid-19 roet in het eten en van de veel geplande optredens gingen er maar weinig door. Wat doe je dan als trio? Je nodigt weer Wissem Ziadi op viool en Gait Klein Kromhof op de harmonica uit ter ondersteuning en zet Sjef aan het werk om de meeste liedjes te gaan schrijven.


Sjef heeft een fascinatie voor de tweede wereldoorlog, met name wat de Joodse gemeenschap is overkomen. In het openingslied 41948, dat verwijst naar het getatoeëerde kampnummer van Esther Bejarano, die d.m.v. het spelen van de accordeon zo de tweede wereldoorlog overleefde, komt die fascinatie naar buiten of in The Violins Of Hope, een ode aan instrumentenbouwer Amnon Weinstein en zijn zoon Avshalon uit Israël. Zij restaureerden tot in detail violen die toebehoorden aan Joodse musici voor en tijdens de Holocaust. De Tunesische violist Wissem Ziadi vervult hier een glansrol.


In ‘You were there’ is een eerbetoon aan Witold Pilecki, die zich in 1941 vrijwillig liet opsluiten in Auschwitz en van daaruit verslag deed van de verschrikkingen die er plaatsvonden. Bij Charlotte gaat het over de Joods-Duitse schilderes Charlotte Salomon, die - vijf maanden zwanger van haar eerste kind - op 10 oktober 1943 in Auschwitz werd vermoord. Als laatste ‘Shut Down The Doors Of Woe’. De titel is afkomstig van een gedeelte van Paul Gerhardt’s lied “Nun lasst uns gehen und treten”, dat Dietrich Bonhoeffer - waar het trio eerder een heel album aan wijdden - citeerde in een brief aan zijn vriend en latere biograaf Eberhard Bethge, maar ook hedendaagse problemen gaan Jacqueline, Sjef en Geert niet uit de weg.


‘The End Of Time’gaat over de vondst van een aantal gezinsleden in Drenthe, die door de vader al jaren verborgen werden gehouden. De Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg wordt geëerd met de song ‘Little Girl’ en ‘Breaking The Silence’ is een aanklacht tegen pesten.

‘One way Ticket To The Blues‘ geeft het gevoel weer wat iemand heeft, wanneer hij of zij verder moet na een relatiebreuk. Voor waar geen gemakkelijke kost voor onder de kerstboom, maar de geweldige duidelijke heldere zangstem van Jacqueline al dan niet samen met Sjef, of hij alleen, begeleid door Geert op mandoline/gitaar en door de prachtig invulling van de mooie harmonica tonen van Gait en het indrukwekkende vioolspel van Wissem Ziadi maken ook dit album tot een juweeltje om naar te luisteren.


Prijs: €10 Porto Nederland €2.88 Europa: €4.50

Bestellen via thebigchief37@gmail.com


Sunshine CLEANERS

SILENT VOICES

Van Dietrich Bonhoeffer tot Townes Van Zandt

Akoestische, verhalende liedjes over leven en dood

De naam van dit Middelburgse trio rond zangeres Jacqueline Heijmans is geïnspireerd door de film ‘Sunshine Cleaning’. Daarin beginnen twee zussen een gelijknamig schoonmaakbedrijfje, dat is gespecialiseerd in het opruimen van plaatsen delict en andere onheilsplekken. Sunshine Cleaners doen in wezen hetzelfde, maar dan op muzikaal gebied. Hun repertoire bestond oorspronkelijk uit murder ballads, crime songs en verhalende liedjes over soldaten die niet terugkeren van het front, onbeantwoorde liefde, gebroken harten, eenzaamheid, ouder worden, heimwee, dromen die nooit uitkomen en andere droefenis. Inmiddels is daar veel eigen werk aan toegevoegd.

Heijmans en de van Champagne Charlie bekende Sjef Hermans (zang/gitaar) laten zich inspireren door een reeks singer songwriters die het aandurven om in songs ook hun donkere kant te tonen. Ook halen ze regelmatig materiaal uit The American Anthology Of Folk Music van onder het stof en poetsen die vervolgens keurig op. Zo gaan die liedjes, die vaak tijdloos zijn en soms zo schrijnend als het leven zelf, weer een beetje stralen. Al was het maar door de muzikale inkleuring van multi-instrumentalist Geert de Heer (eveneens Champagne Charlie).

Inmiddels hebben ze een project rond de muziek van Blaze Foley en Townes van Zandt “Sad Songs For Us To Bear” opgezet en in het voorjaar van 2019 verscheen, in samenwerking met De Roos Van Culemborg , hun eerste album “Silent Voices” met eigen liedjes die zijn geïnspireerd door de gevangenisgedichten van Dietrich Bonhoeffer, de Duitse theoloog die betrokken was bij de voorbereiding van een aanslag op Hitler. Hij werd in 1945, twee weken voor de bevrijding, door de Nazi’s ter dood gebracht. Dit debuutalbum (zie STORE) krijgt prachtige recensies, en veel aandacht zowel in binnen- als buitenland.

Hun tweede album, "Sad Songs For Us To Bear", met o.a. songs over Etty Hillesum, Charlotte Salomon, Witold Pilecki, Greta Thunberg, The Violins Of Hope, verschijnt december 2020 .

Het nieuwe Sunshine Cleaners album is nu al te bestellen via thebigchief37@gmail.com

Prijd: 10€ Porto Nederland: 2.88€ Porto Europa: 4.50€

Foto's: Nico van Rooijen

Trouw 7 april PZC 9 april